Оралда Басқақ тоғайлың тағдыры әлі шешілген жоқ. Қала билігі оның аумағында саябақ, одан кейін айналма жол салуды көздеген еді. Бірақ 22 желтоқсанға жоспарланған қоғамдық тыңдау шарасы өтпей қалды. Облыс орталығының әкімдігі жобаға өзгеріс енгізілетінін айтты.Айта кетейік, Басқақ тоғайдың аумағын дамыту жоспары оралдықтарға былтыр таныстырылған еді. Осы жоспарға сай, орман ішінен тұрғындарға арналып саябақ пен жол салынып, тіпті тұрғын үйлердің де құрылысы басталуы тиіс еді. Бірақ мұны іске асыру үшін Басқақ тоғай мемлекеттік орман қорынан шығарылып, қала әкімдігіне берілуі керек.Табиғат жанашырлары орман түгілі қаладағы орталық саябақтың инвентаризациялық құжаты жоқ екенін айтады. Сондықтан Қоршаған ортаны қорғау туралы заңға өзгерістер енгізілмей орман алқабына қол ұшын тигізуге болмайды, әйтпесе жасыл зона кәсіпкерлердің қарауына өтіп, қоршаған ортаға орасан зор зиян келеді деген пікірде. Орман оталса, мұндағы сирек кездесетін аң-құстар ғана емес, өсімдіктер де мүлдем жойылып кетуі мүмкін екен.

Мұратсай су қоймасына кім жауапты. БҚО Бөкей ордасы ауданына қарасты Мұратсай ауылының тұрғындары ауыл маңындағы су қоймасының суы азайып, жыл санап тартылып барады деп дабыл қағып жатыр.Обылыстың ең қашық ауданы саналатын Бөкей ордасы ауданына облыс орталығынан табиғат қорғаушылары арнайы барып су қоймасының жағдайымен танысып келді.БҚО Бөкей орда ауданы, Мұратсай ауылы,Мұратсай су қоймасы.Ауыл тұрғындары кезінде Мұратсай су қоймасының балығы тулап, бақа - шаяны шулап жататын еді деп еске алады.Су қоймасы 2015 жылы Сарсенов Менжан есімді кәсіпкерге жалға берілген. Пәленің бәрі осыдан басталды дейді ауыл тұрғындары. Арна тілшісімен кездескен ауыл тұрғындары кәсіпкер су қоймасын қарамайды, балдыры тазартылмайды деп арыз - шағымдарын жеткізді.
Негізі жалға алушы тарап келісім шарт бойынша жұмыс жасайды. Яғни, олар су қоймасын күтіп ұстауға міндетті. Алайда өз ісіне жүрдім- бардым қарап, су қоймасын күтіп ұстамайтын кәсіпкерлер де бар.Ондай жағдайда су қоймасы мемлекет меншігіне қайтарылады. Мұратсай ауылының тұрғындары да су қоймасын қарап ұстауды талап етіп отыр.
БҚО Бөкей орда ауданы Мұртсай ауылында өткен кездесуге екі тарап та қатысты. Белгілі болғандай су қоймасын жалға алушылар Мұратсай су қоймасын жылда тазартып жүргендерін, 2018 жылдың мамырында суға шабақ жібергендерін де айтты. Биыл 12 мамыр күні Мұратсай су қоймасында тазарту жұмыстарын жүгізіп, 9 шаян аулайтын құрал мен бір балық аулайтын құралды тәркілегендерін де айтты.
Алайда бұл сөздерге ауыл тұрғындары сенбей отыр. Олар біз ештенені өз көзімізбен көрмедік, су қоймасының экологиялық жағдайы өте төмен деп мәлімдеді.Ал, жауапты мекеме істі қадағалуға алып, қажетті шараларды қолданатындықтарын жеткізді.
Бүгінде БҚО бойынша 200 ден астам су қоймасы бар делінеді. Олардың ішінде 36 су қоймасы жалға берілген.

Орал қаласындағы Чапев атындағы шығанаққа мұнай өнімі төгілген.Бұл БҚО Экология департаментінің жүргізген зертханалық сынағынан кейін белгілі болып отыр. Естеріңізге сала кетейік, 13 сәуір күні Чапаев атындағы шығанақта су бетінде белгісіз дақ пайда болды деп барлық қызмет дүрліккен болатын.Қазір сынама нәтижесі шыққан.Енді ары қарай не болады, табиғатты ластағандар жазалана ма.

Орал қаласындағы Чапев атындағы су  қоймасынан мұнай өнімі табылды. БҚО Экология департаментінің зертханасында жасалған сынама нәтижесі дайын.Қазір БҚО ПД тергеу тобы қылмыстық іс қозғап, сотқа дейінгі тергеу амалдары жүріп жатыр.Оқиға 13 сәуір күні болды. Судан арнайы сынама да алынған. Сол сынама нәтижесі бойынша су бетіндегі мұнай өнімі 6 есеге көп екені анықталан.Қазір  су қоймасы маңайында алты мекеме жұмыс жасап тұр.БҚО экология департаменті мен полиция департаменті кеме жөндеу кәсіпорыны аумағындағы 6 мекемеге қатысты жоспардан тыс тексеру жұмыстарын бастады.Себебі суға мұнай өнімін кім жібергені белгісіз.Ешкім өз еркімен мойындамай отыр. Арнайы тексеріс жұмыстары 10 күнге жоспарланған.10 күндік тексерістен кейін кінәлі тұлға анықталады.Кінәлі тұлға анықталғаннан кейін табиғатқа келтірілген залал есептеліп, кінәлі тарап жауапқа тартылатын болады.

Орал қаласындағы затон чапаева аталып кеткен аймақтағы су қоймасына белгісіз сұйықтық төгіліп кеткен. Алдын ала болжам бойынша суға төгілген мұнай өнімі болуы мүмкін.Бірақ нақты ақпартты ешкім бермей отыр.Белгілі болғаны қазіргі уақытта осы оқиғаға қатысты тергеу амалдары жүріп жатыр.Орал қаласындағы затон Чапева аталып кеткен аумақ. Осы су арнасы Жайыққа апарып құяды.Өзеннің жанына жақындаған бетте иісті байқадық.Ал, су бетіндегі майлы дақылды қала тұрғыны бірінші болып көрген.
Оқиға орынына алдымен Орал қалалық төтенше жағдайлар басқармасының апатты құтқару қызметі жетеді.Олармен бірге өзен жағасына келген экология департаментінің мамандары судан сынама алды.Оқиға орынында төтеншеліктер, экологтар, прокуратура мамандары және БҚО ПД тергеу тобы жұмыстанып жатыр.
Алдын ала болжам бойынша Жайыққа мұнай өнімі төгіліп кеткен болуы мүмкін.Қазір осы бойынша полиция департаментінің тергеу тобы жұмыс жасап жатыр.Судан алынған сынама сараптамаға жіберілген.
Сот сараптамасының қорытындысы шыққаннан кейін ғана ол жерде қандай заң бұзушылықтар болғаны анықталатын болады.

Сырым ауданы Тоғанас ауылы маңындағы Шолақаңқаты өзенінде қырылған
900 мың балық шабағының қырылып қалу  себебі анықталу үстінде. Десе де аталмыш өзендегі шлюзге жөндеу жұмыстары жүріп жатырғаны аян. Жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін негізгі су ағызылса да тереңдігі 15-20 см болатын шалшық су қалған. Ауа температурасының күрт төмендеуі нәтижиесінде жалпы аумағы 1800 шаршы метр шалшық мұз болып қатқан. Шамамен 1 шаршы метрде 500 дана балық болған.

Қайрат Ыбыраев, БҚО орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының бөлім басшысы : - Әлеуеметтік желіде таралған балықтың қырылу дерегі рас. Олардың арасында ақкөз, қызылқанат, қылышбалық, мөңке балықтар бар. "Аталған факт бойынша қылмыстық іс қозғау үшін Сырым ауданының ішкі істер бөлімінде құжаттар рәсімделіп жатыр.

Ал бұл қарпайым ауыл тұрғынының ұялы телефонына түсірілген бейнекөрініс. Көрініп тұрғандай мұз астында әлі де тірі тіршілік иесі бар екені аян. Яғни табиғат қорғаушылар уақыт жоғалтпай атқа қонуы тиіс.
Жануарлар әлеміне келтірілген шығындар кейінірек есептеледі және балықтардың қырылуына айыптылар жауап береді", - дейді сала мамандары.