Биылғы 6 айда облыс соттарына 10277 арыз түскен. Оның ішінде 8 мыңнан астам іс аяқталып, 2 мыңға жуық талап-арыз қайтарылған. Биыл жартыжылдықта атқарылған жұмыс туралы кезекті брифингте баяндалды. Айта кетерлік жағдай соңғы уақыттарда жасөсіпірімдер арасындағы қылмыстық істер көбейген. Мәселен, кәмелетке толмағандар қолымен өткен жылы 9 қылмыстық іс тіркелсе, биылғы жылдың 3 айында 3 жағдай болған. Оның басым бөлігі тыйым салынған есірткі тектес заттарды сату және тасымалдауға қатысты болып отыр.
Спикердің мәліметінше, алты айдың ішінде 7316 іс қозғалған. 152 талап қаралудан бас тартылды. Қаралған істер өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 8 пайызға көп. 980 іс өндіріспен тоқтатылған. Жұмыс барысында соттан тыс бітімгерлік шарасына да баса бағыт берілген. Апта сайын мониторинг жүргізіледі. 1263 іс татуласу тәртібі бойынша тәмамдалған. Бұл аяқталған медиация ісінің жалпы 35 пайызын құрайды. Бұдан бөлек даулардың басым бөлігі сот орындаушылардың іс әрекетіне қатысты түскен.
Сонымен қатар салық, жер қатынастарына қатысты да сауалдар аз емес. Қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Ізбасаров аяқталған қылмыстық істердің өсімін 2023 жылдың бірінші жартыжылдығымен салыстырғанда 679-дан 662-ге дейін төмендегеніне назар аударды. Сәйкесінше, сотталғандар саны 758-ден 792-ге азайған. Қаралған істердің саны бойынша 2023 жылдың жартыжылдығымен салыстырғанда 17 іске азайғаны байқалады.

Орал қалалық сотында Ерболат Аманғалиевтың ісі қаралды. Сотталған азамат осыдан 4 жыл бұрын Алматыда аса ірі көлемде ақша жымқырды деген айыппен жаза арқалады. 8 жыл бас бостандығынан айырылған сотталушы қылмыстық кодекстің 73 бабы: "Жазаның өтелмеген бөлiгiн неғұрлым жеңiл жаза түрiмен ауыстыру не тағайындалған жаза мерзімін қысқартуға" арыз берген еді.

Сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иемденіп, ірі көлемде ақша жымқырды деген айыппен сотталған Ерболат Аманғалиевтың туыстары әлі күнге дейін әділдік іздеп келеді. Оқиға Алматы қаласында болды. Ерболат Аманғалиев "Алматы жылу желілері" мекемесін басқарады. Ол басшылық қызметке келгенде коммуналдық мекеме ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізіп, істі болады. Содан бастап сотталушы азаматтың туыстары бірнеше жылдан бері әділдік іздеп күресіп келеді.

Сотталушы қылмыстық кодекстің 73 бабы: "Жазаның өтелмеген бөлiгiн неғұрлым жеңiл жаза түрiмен ауыстыру не тағайындалған жаза мерзімін қысқарту" бойынша іс Орал қалалық сотында қаралды. Сот процесі әуелі құжаттармен танысумен басталды. Аталған іс бойынша судья Магира Китарова жаза мерзімін өзгеріссіз қалдырып, сотталушыға жеңілдік жасамады.

Магира Китарова, Қалалық соттың судьясы:

-Сот сотталушы Аманғалиев Ерболат Зинеғалиевичтің жазаның өтелмеген бөлiгiн неғұрлым жеңiл жаза түрiмен ауыстыру не тағайындалған жаза мерзімін қысқарту бойынша өтінішін қанағаттандырмады. Қылмыстық кодекстің 162 бабы, 10 тармағына сәйкес егер сот жазаның өтелмеген бөлiгiн неғұрлым жеңiл жаза түрiмен ауыстыру не тағайындалған жаза мерзімін қысқарту бойынша өтінішті қанағаттырмаса, тек 6 айдан соң, қайта өтініш беруге болады,-дейді.

Сотта талап-арызы қанағаттанбаған Ерболат Аманғалиевтың тарапы әділдік үшін күресті тоқтатпайтынын мәлімдеді.

Орал қалалық сотында «Аграрлық несие корпорациясы» арқылы қаржы жымқырып, мемлекетке 600 млн теңгеден астам залал келтіргендерге қатысты үкімі шықты. Сотта анықталғандай, «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ Батыс Қазақстан және Маңғыстау облыстары филиалдарында басшылық қызмет атқарған Ерболат Оңғарбек қызмет бабын пайдалана отырып, филиал маманы Бижан Нұрқатовпен ауыз жаласып, сондай-ақ кәсіпкер Анвархон Торахановпен және «Урал» шаруа қожалығының басшысы Айдын Қамзинмен бірге аса ірі көлемде қаржы жымқырған.Сонымен қатар шаруа қожалықтарының басшылары Миржан Арыстанов, Нұрберген Жұмағұлов, Мәлік Ержанов, оған қоса Мейрамбек Байғутиев Е.Оңғарбектің ықпал етуімен «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ филиалы және «Ақжайық Агро» несие серіктестігі арқылы заңсыз несие алған. Аталған адамдардың заңсыз іс-әрекеттері салдарынан мемлекетке 600 млн теңгеден астам залал келтірілген. Сот материалдарына сүйенсек, Ерболат Оңғарбек шаруаларға берілетін арзан несиенің бір бөлігін өзі иемденген. Кейін несиені өзі рәсімдеудің амалын тауыпты. Осылайша өз серіктерімен бірге Оралмен шектелмей, Атырау мен Маңғыстау облыстарында да әрекет еткен. Олар шаруаларға көмек ретінде ашылған бірнеше мемлекеттік бағдарламаны сауын сиырға айналдырыпты. Е.Оңғарбек ҚР ҚК 361-бабы 4-бөлігі 3-тармағы (лауазымдық өкiлеттiктерді теріс пайдалану), 189-бабы 4-бөлігі 2-тармағына (сенiп тапсырылған бөтен мүлiктi иемденiп алу немесе талан-таражға салу) сәйкес айыпты деп танылып, 58-баптың 3-бөлімі қолданыла отырып, 9 жылға үкім кесілді. Ол сондай-ақ мемлекеттік қызметте және басқа органдарда лауазымды қызмет атқару құқығынан өмір бойына айырылды.Осыған дейін үй қамақта болған Б.Нұрқатов пен А.Қамзин сот залында тұтқындалды. Сот үкімі күшіне енген жоқ.

Орал қаласында өзінің бұрынғы әйелін аса қатыгездікпен өлтірген Бауыржан Хайруллиннің жазасы өзгеріссіз қалдырылды. Облыстық қылмыстық істер жөніндегі сот алқасында тараптардың уәжі қанағаттандырылған жоқ. Бұл іс бүгін облыстық сотта қайта қаралып, тараптар тағы бір мәрте тыңдалды.Естеріңізге сала кетейік, сотталған Хайруллин өткен жылдың сәуір айында бір жыл бұрын айырылысып кеткен Айнагүл Хайруллинаға 30 мәрте пышақ жарақатын салған еді. Қанды оқиға куәгерлердің көз алдында болған. Жәбірленуші ауруханаға жеткізілгенімен есін жимастан көз жұмды. Марқұмның соңында екі баласы қалды. Сотталушының кінәсі жәбірленушілердің, куәлардың, алынған бейнежазбалар мен оқиға болған жердегі айғақтармен, сараптама қорытындыларымен дәлелденді. Сот барлық мән-жайды ескере келіп, Хайруллинге ҚК 99-бабы 2-бөлігі 5-тармағы бойынша 15 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады.Сот материалдарында белгілі болғадай қанды қол қылмыскер Хайруллин жәберленуші Айнагүл Хайруллинаны аса қатты ашу-ызамен өлтіріп, барлық әс-әрекеті арқылы жәбірленушіні ерекше азаптап жатқанын анық сезіне отырып қылмысты қасақана жасаған. Яғни Хайруллиннің пиғылы аса қатыгездікпен әдейі өлтіруге бағытталған. Сотталушы өз қылмысын жасаған кезде аффект жағдайында болмапты.
Ол жазасын қылмыстық-атқару жүйесінің қауіпсіздігі ең жоғары мекемесінде өтейді. Сотталушыдан жәбірленуші тарапқа 15 миллион теңге моральдік залал өндірілуі тиіс. Сот үкімі заңды күшіне енді.

Орал қалалық сотында 1,6 млрд теңге салықтан жалтарған кәсіпкер Аманжол Көнеевке қатысты үкім шықты. Облыстық соттың баспасөз қызметкері Нұргүл Қанатбаеваның таратқан мәліметіне қарағанда, А.Көнеев өзі басқарған «Марасант» және «Бірлік» ЖШС арқылы аса ірі көлемде салықтан жалтару деректері бойынша ҚР ҚК 245-бабы 3-бөлігіне сәйкес айыпты деп танылды. Кәсіпкер бес жылға бас бостандығынан айыру жазасын қауіпсіздігі төмен қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде өтейді. Сондай-ақ ол үш жыл мерзімге коммерциялық ұйымдарда басшылық қызметтер атқару құқығынан айырылды. «Рақымшылық туралы» ҚР Заңы 3-бабы, 4-тармағы, 1- тармақшасы негізінде негізгі жаза бестен бір бөлігіне, яғни бір жылға қысқартылды. 2015-2019 жылдары «Марасант» және «Бірлік» ЖШС басшысы бола жүріп, А.Көнеев жұмыстар нақты орындалмаса да, жалған шот-фактураларды пайдалану арқылы декларацияға кірістер мен шығыстар туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізіп, аса ірі көлемде бюджетке салық аударудан жалтарған. Ал экс кәсіпкердің адвокаты қорғаушысына тағылған айыппен келіспейтінін, одан әрі аппеляциялық шағым түсіретінін мәлімдеді. Сот істі қарай келе, облыс орталығындағы Орал-Атырау және Орал-Саратов тас жолдары аралығында 180 пәтерлік 9 қабатты тұрғын үйді тұрғызу барысында Аманжол Көнеевтің алдау және қызмет бабын пайдалану жолымен бюджет қаржысын аса ірі көлемде жымқыру дерегі дәлелденбеген деп тапты. Қылмыс құрамы болмағандықтан ол бұл эпизод бойынша ақталды. Сот үкімі заңды күшіне енген жоқ.

Еш жазықсыз Марат Өтеғұловтың жүрегіне пышақ сұғып өлтірген 14 жылға сотталған қылмыскер Туренковтың азаматтық некедегі әйелі және оның қорғаушысы сот шешімімен келіспейді. Арнамызға келіп, сот тым қатал шешім шығарды,- деген Александра Шаутенбаева Туренковтың адам өтіруге оқталмағанын айтады.Олар бұдан басқа ауыр қылмыс жасап, аз уақытқа сотталған жандардың ісін алға тартып, Виталий Туренковтың жазасы олардың қасында тым ауыр деп отыр. Кеше яғни, 2-ші ақпан күні өткен жылы қыркүйек айында «Витс» дүкені маңында азаматтық некедегі әйелін бұзақылардан қорғамақ мақсатында жәбірленуші Марат Утегуловтың жүрек тұсына пышақ сұғып өлтірген Виталий Туренковтың ісіне байланысты сот шешімі шығып, айыпталушыны 14 жылға бас бостандығынан айырған болатын. Сотталушының азаматтық некедегі әйелі соттың бұл шешімімен келіспейтінін айтты. Сот үкімі шыққан кезде неліктен сот залында болмадыңыз деген сұраққа, ол денсаулығының нашарлап, көңіл хошының болмағандығын желеу етіп отыр. Ал күдікті Виталий Туренковтың қорғаушысы үкім өте қатал деп есептейді.Ал судья Бахыт Ермаханов өз кезегінде Виталий Туренковтың барлық әрекеті бейне жазбаға түсіп, дәлелденгенін айтып, бұл оған тағылған әділ үкім дейді.

Оралда 21 жастағы қызды жауыздықпен өлтіріп, мәйітін өртеп жіберген күдіктінің соты басталды. Марқұмның туыстары сотталушыға ең ауыр жаза берілуін талап етіп отыр. Ал күдікті марқұмды түсінде жиі көріп, қиналып жүргенін айтып, туыстарынан кешірім сұрады.21 жастағы Анастасия Чёрная былтыр 13-қыркүйекте жоғалып кеткен еді. Оның хабарсыз кеткеніне алаңдаған туыстары алдымен полицияға хабарласыпты. Кейін іздеу ісіне еріктілер де атсалысты. Бірақ Анастасияның өртеніп, күлге айналған мәйіті қала сыртындағы тоғайдан табылды. Марқұмның артында екі жасар қызы қалды. Ауыр қылмыс жасады деп айып тағылған 28 жастағы күдікті марқұммен сауда үйінде танысыпты. Тіпті мәрттік танытып, Настяға несие рәсімдеуге көмектескен. Содан қыз жігіттің жеке куәлігін өзінде қалдырыпты. Кейін күдікті оны оңаша жерге шақырып, кездеспек болған.Қылмысын жасырмақ болған күдікті мәйітті орманға апарып, бензин құйып өртеп жіберген. Марқұмның туыстары мұндай айуандықпен жасалған қылмыс үшін ол ауыр жазалануы тиіс деп талап етіп отыр.Ал күдіктінің туыстары соттан рақымшылық танытуды сұрайды. Өйткені оның да кішкентай қызы тірі жетім қалмақ. Сотталушы кінәсін мойындады. Тіпті өзі өлтірген Анастасияны түсінде жиі көретінін де жасырмады. Туыстарынан кешірім сұрады. Егер оның кінәсі дәлелденсе, 12 жылға дейін сотталуы мүмкін.