«5 адамның өмірін қиған жүргізушіге тек 5 жыл бас бостандығынан айыру жазасын бергендігімен келіспейміз». Дәл осындай наразылықпен қала тұрғындары арнамызға хабарласты. Оқиға ағымдағы жылдың 1 қаңтарында орын алып, кінәлі деп танылған жүргізушіге соттың үкімімен бес жылға жалпы режимдегі колонияда жазасын өтеу шешімі шығарылған.

Жан түршігерлік оқиға осы жылдың алғашқы күні сағат 18:10 шамасында Самара-Шымкент тас жолының 313-ші шақырымында болған. «Toyota Land Cruiser» автокөлігін тізгіндеген жүргізуші қарсы жолаққа шығып кетіп, алдында келе жатырған көлікті байқап, рульге ие бола алмай жүк көлігі тіркемесімен соқтығысқан. Содан кейін ол ВАЗ 2112 көлігімен бетпе-бет түйіскен. Жол апаты 5 адамның өмірін қиды. Олардың қатырында аяғы ауыр келіншек бар. Болған оқиғаны екінші көлікте келе жатып өз көзімен көрген Индира Меңдіғалиева әп-сәтте күйеуінен, апа-жездесінен және бауырларынан қалай айырылып қалғандығын көзіне жас ала отырып, есіне түсірді. Теректі аудандық соты төрт айға жуық уақытқа созылған тергеуден соң болған іске айыпты жүргізушіге қатысты 5 жыл бас бостандығынан айыру және моральдық шығын ретінде әр отбасыға 3 млн тенге төлеу туралы шешім шығарған. Алайда 9 баласы жетім қалған бірнеше отбасы бұл шешіммен келіспейді. Олар қылмыскерге кемі 10 жыл берулерін сұрап, аппеляциялық шағым түсірген. Алайда еш нәтиже болмай, үкім өзгеріссіз қалдырылған. Сондай-ақ кінәлі тарап жақтан ешқандай көмек болмағандарын де тілге тиек етті. Жәбірленуші тарап бұнымен тоқтап қалмаймыз дейді. Енді олар Жоғарғы сотқа шағымданбақ ниетте.

Шабыт балалар шығармашылық орталығында «Бақытты жанұя – бақытты ел» отбасылық форумы өтті. Форумды ұйымдастыруға "Интеграл", "Жайық таңы" қоғамдық бірлестігі, Зашаған кенті әкімдігі, қалалық білім беру бөлімі мен полиция басқармасы мұрындық болды. Шараға отбасы мүшелері толық түрде қатыса алды. Форум аясында аналар мен ұл-қыздары бір-біріне жылы сөз айтып, әкелер бірге байқауға қатысып, бір серпіліп қалды. Барлық бала бақытты болуға лайықты. Форумның басты ұраны да осы.

Форум аясында үш жақты меморандумға қол қойылды. Келісім бойынша жергілікті балалар мектептен тыс жұмыс орталығы мен "Шабыт" балалар шығармашылығы орталығымен тығыз қарым-қатынаста болмақ. Негізгі мақсаты-достық көпірін орнату, ата-ананы қолдау, балалалардың уақытын тиімді өткізу, отбасы институтының құндылығын арттырып, рухты көтеру, Тәуелсіз елдің бақытты отбасын қалыптастыру.

Форум аясында ата-аналар мамандардан кеңес алды. Түрлі отбасылық ойындар ойналып, шеберлік сағаттары ұйымдастырылды. Шараның көздегені біреу-балалардың бойына отбасына деген сүйіспеншілік ұялата отырып, ата-ана мен бала арасындағы сыйластықты қалыптастыру. Тәрбиенің алғашқы алтын қазығы өз туған ұясы екенін жете түсіндіру.

2018 жылы Орал қаласында 3374 жұп некеге тұрып, дәл сол жылы, 1262 отбасы ажырасып кеткен. Биылғы көрсеткіш де көңілді көншітпей отыр. Жыл өткен сайын шаңырағы ойран болған жанұялардың саны артып келеді. Мәселен, жыл басталғалы 428 жұп ажырасу туралы өтініш беріп, екі жаққа кеткен. Қалалық әкімдікте өткен жиында қоғамның індетіне айналған ажырасу проблемасы талқыланған еді. Екі жас неліктен құрған шаңырақтарынан бас тартып, шағын мемлекеттің гүлденуіне қандай жағдай кедергі келтіруде?

Қазіргі таңда жаңадан отау құрған жандардың тез ажырасуына таңғалудан қалдық. Жыл сайын бұл статистика жаңарып, неке қиған жұптардың санымен теңесіп келе жатыр. Мәселен, өткен жылы шаһарымызда 3374 жұп некесін қиса, 1262 отбасының шаңырағы шайқалыпты. Яғни, ажырасу дерегі 67,2 пайызды құрайды. Сала мамандары бұқара халық алдында ажырасудың себеп салдарын анықтамақ ниетте арнайы сауалнама жүргізіпті. тұрмыстағы зомбылық, жұмыссыздық, есірткі мен ішімдік, бірін-бірі ұнатпауы, өмірге деген көзқарастарының түрлі болуы мен материалдық жағдайдың ақсап тұрғандығы екі жастың екіге айырылуына себепші болып отыр. Қалалық әкімдікте өткен жиында шаһар басшысының орынбасары қиын жағдайға тап болған отбасыларға мемлекет тарапынан бөлек қандай көмек көрсетіліп жатқандығын жіпке тізді.

Жиында сөз алған жандар шаңырағы шайқалмай отбасын құруы үшін түрлі әдіс-тәсілдерді қолданып беруге кеңес берді. Мәселен, ювеналды соттың төрайымы Маңғыстау облысына қарасты Түпқараған ауданына "Отбасы-LIVE" атты жобаның іске асып жатқандығын айтып берді. Ал, облысттық соттың төрағасы неке қиюға келген жастарға арналған бір апталық семинар жүргізу керек деген пікірін ортаға салды.

Отбасы-шағын мемлекет. Осы шағын мемлекеттің, тағдырдың түрлі сынына төтеп беруіне көмектесу, жастарға бағыт-бағдар беру мен оларды отбасылық өмірге дайындау бүгінгі күннің еншісінде.

ҚР Премьер министрінің орынбасары Гүлшара Әбдіхалықова көп балалы аналардың үйінде болып, олардың тұрмыс тіршілігімен танысты. Аналардың мәселесін тыңдап, үйлерді аралаған Гүлшара Әбдіхалықова барлық отбасылар тиісті әлеуметтік көмекті алады деп түсіндірді.

Бұл алты баланың анасы Айтмуханова Сайда.Өзі балалар ауруханасында мейірбикенің көмекшісі болып жұмыс жасайды.Отағасы жұмыссыз.Үлкен ұлы әскердегі борышын өтеп келген. Оған да жұмыс керек.Бұл үйді көп балалы ана ретінде 10 жыл кезекке тұрып, қол жеткізіпті. Қазір екі бөлмелі осы үйде тұрып жатыр.
ҚР премьер министрінің орынбасары Гүлшара Әбдіхалықова мен облыс әкімі Алтай Көлгінов Айтмуханованың  отбасына арнайы келді.Бала -шағаның қамын естіп, мемлекет тарапынан көп балалы аналарға берілетін көмек түрлері туралы түсіндіре келді.
Әскерден келген балам жұмыссыз деген Сайда Айтмухановаға облыс әкімі Алтай Көлгінов балаңызды жұмысқа орналастыруға көмектесеміз деп уәде берді.Қазір мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес көп балалы аналарға қолдау көрсету ісі қолға алынып жатыр.Әсіресе мемлекеттік жәрдемақы алу, баспанамен қамту ісі жедел түрде жүретін болады.Балаларым базарым деп отырған жандардың бірі осы үйдің бибісі.Келген қонақтарға ақ дастарханың жайып, бала- шағасының бабын тауып отырған отанасы төрт баланың шешешсі.Балалардың бәрі де мектеп жасында.
Орал қаласына іс - сапармен келген премьер министрдің орынбасары Гүлшара Әбдіхалықова көп балалы төрт отбасын аралап шықты.

Қазір қоғамда бедеулік мәселесі өзекті болып тұр. Бір ғана мысал, БҚО өзінде 175 отбасы жасанды ұрықтандыру емшарасы үшін кезекте тұр. Бір облыс үшін аз емес. 175 отбасы бұл есепте тұрғаны, ал есепке тіркелмеген бір перзентке зар болып жүрген жұбайлар саны бұдан да көп болуы мүмкін. Қазір бедеулік мәселесі барлық Қазақстан бойынша бар, әрі өзекті. Бала сүйе алмай жүрген қаншама отбасы бары нақты белгісіз. Қолда бар дерек бойынша БҚО өзінде жылына сексен шақты отбасылық жұп дәрігердің алдына келеді екен. Дәрігерлер еркек пен әйелдің ағзасына толық тексеру жүргізеді. Себептерді анықтауға тырысады. Қазіргі таңда әйелдер арасында бедеулік мәселесі көптеп кездесетін көрінеді, одан бөлек ер адамдар бедеулігі де бар.

ГҮЛЗАТ БАЙГЕНЖИЕВА
ГИНЕКОЛОГ-ЭНДОКРИНОЛОГ ДӘРІГЕР
Ер адамдар арасында да бедеулік мәселесі бар.Ер адамның бедеулігіне көбіне өмір салты әсер етеді.Әсіресе әр әйелге бір баратын, былайша айтқанда түрлі адамдармен жыныстық қатынасқа түсу, түрлі инфекциялар жұқтырудың соңы ер адамның бедеулігіне әкеліп соқтырады.Одан бөлек жұмыс орыны да маңызды. Мысалы кең орындарында жұмыс жасайтындар, вахталық әдіспен жұмыс жасайтындар бір сөзбен айтқанда денсаулыққа зиянды жерде жұмыс жасайтындар көбіне бедеулікке ұшырайды.

Қазіргі уақытта бала сүйе алмай отырған ерлі -зайыптыларды жасанды ұрықтандыру орталығына жолдамамен жібереді.Бірақ жасанды ұрықтандырудан кейін міндетті түрде балалы боламын десеңіз қателесесіз. Мысалы 2018 жылы 31 ерлі -зайыпты жасанды ұрықтандыру шарасынан өткен. Солардың ішінде тек 16 әйел ғана өмірге бала әкеліпті. Олардың ішінде 4 әйел егіз тапқан.

ГҮЛЗАТ БАЙГЕНЖИЕВА
ГИНЕКОЛОГ-ЭНДОКРИНОЛОГ ДӘРІГЕР
31 жұптың ішінде 15 әйел бала сүйе алмай отыр. Жасанды ұрықтандырудың нәтижесі қандай боларын біз білмейміз. Ол бедеуліктің қай түріне жататынына да байланысты. Әрине екінші қайтара жасанды ұрықтандыру жасатуға болады, бірақ ол үшін қайтадан кезекке тұру керек

Жасанды ұрықтандыру да елдің бәріне бірдей қолжетімді емес. Бағасы 1 миллион, 200 мыңдай болады. Ал мемлекеттен бөлінетін квота мардымсыз, жылына тек 30-35 адамға ғана квота беріледі екен. "Сондықтан адамдар өз денсаулықтарын ерте жастан күткені абзал",- дейді дәрігерлер. Айтпақшы қазір қаладағы барлық емханаларда отбасын жоспарлау кабинеттері жұмыс жасайды. Кез- келген жасы 15-49 жас аралығындағы әйелдер осы кабинттерден өздеріне қажетті кеңестерді ала алады.

РАБИГА АРЫСТАНОВА
ОТБАСЫН ЖОСПАРЛАУ КАБИНЕТІНІҢ МЕЙІРБИКЕСІ
Жоспарланбаған жүктіліктен сақтау мақсатында жас қыздармен жұмыс жасаймыз, одан қалды сақтық шаралары туралы лекциялар оқимыз. Ал, отбасылы адамдарға жүктілікті жоспарлап, денсаулықтарын толық тексертіп ,дені сау ұрпақ әкеліңіздер деп кеңес береміз.

"Бала сүю үлкен бақыт, ол үшін әр адам өз денсаулығын күтіп ұстағаны абзал",- дейді дәрігерлер.

Бұл түсірілім жасалған кезде балалар кішкентай болатын. Ең үлкені Албина 6 жаста, Карина 3 жаста, Камила 1 жарым жаста болатын. Анастасия Еремина өзінің 44 жасар күйеуі Репек Абсиметовпен орманда өмір сүріп жатқаны анықталды, Қолдан жасалған күркеде суық күндері балалар үсіп қала жаздады. Арнамыздан көрсетілген сюжеттен соң балаларды бейімдеу орталығына алып кеткен болатын.

Балалар мемлекеттің қамқорлығында болғанда олардың анасына жағдайын дұрыстауға мұмкіндік берілді, алайда азамтша түзелуге ниеттенбеді. Нәтижесінде ата-ана құқығынан айрылып, бейкүнә сәбилер балалар үйінде тәрбиеленді.

Былтыр 50 ана мен әке ата-ана болу құқығынан айрылып, балалары мемлекет қамқорлығына алыныпты.