Тойдың болғанынан болдысы қызық дегендей. Астана ШЫҰ саммитіне қызу дайындық жүргізді. Шаһар әкімі көшелерді тазалап, жолдарды жөндеп әлек болса, үкімет қадірлі қонақтарды қарсы алу жоспарын құрып бәйек қағып жүр. Саммит өтетін 3-4 шілде күндері елордада балабақшалар жұмыс істемейді. Жолда кептеліс болмас үшін мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор қызметкерлерінің 70 пайызы 2-4 аралығында қашықтан жұмыс форматына ауыстырылды. Бұған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ Астана саммиті “Көпжақты диалогты нығайту – тұрақты бейбітшілік пен дамуға ұмтылу” тақырыбына арналатынын атап өткен болатын. Саммитке 16 елдің үкімет басшылары қатысады. Алпы 9 ел мүше. Ұйымның диалог серіктесі ретінде 14 ел тіркелген.Еске сала кетейік, Қазақстан ШЫҰ-ға 2023 жылдың шілдесінен бастап төрағалық етуде. Астана саммитінен кейін айтулы ұйымға төрағалық Қытайға өтеді. Саммиттің алдында Қазақстанға мемлекеттік сапармен ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин келді. Құрметті қонағын елорда әуежайында қазақ басшысы өзі қарсы алды. Қытай басшысына ерекше құрмет әуежайдан бастау алды. Құрмет қарауылы ротасы сап түзеп тұрды. Сондай-ақ Қазақстан мен Қытай халықтарының шынайы достығының белгісі ретінде балалар екі елдің жалауын желбіретіп, қошемет көрсетіп, қытай тілінде ән де шырқады деп хабарлайды Ақорда.
Ал Үкімет басшысы Олжас Бектенов Қытай төрағасының елімізге сапары аясында Қазақстанға келген қытайлық China National Petroleum Corporation (CNPC) Директорлар кеңесінің төрағасы Дай Хоулянмен кездесті. Тараптар энергетика саласындағы инвестициялық ынтымақтастықты тереңдету мәселелерін талқылады. Соның ішінде Шымкент мұнай өңдеу зауытының өндірістік қуатын арттыру жөніндегі бірлескен жобасына басымдық жасалды. Нысанды уақытылы пайдалануға беру үшін жаңғырту қарқынын жеделдетуге келісті. Шымкент МӨЗ-ын шикізаттың жеткілікті көлемімен қамтамасыз ету және Кеңқияқ – Атырау, Кеңқияқ – Құмкөл мұнай құбырларын кеңейту шаралары қаралды. Қазіргі уақытта қазақстандық және қытайлық сарапшылар қажетті есептер жүргізуде деп хабарлайды үкіметтің баспасөз қызметі. Сондай-ақ,қазақ пермьері мен қытайлық компания басшысы «Бейнеу – Бозой – Шымкент» газ құбырының бірінші желісін салу және іске қосу бойынша табысты жүзеге асырылған бірлескен жобаны мысалға ала отырып, газ саласындағы ынтымақтастықты одан әрі арттыру перспективаларына тоқталды. Айта кетейік, Қытай ұлттық мұнай-газ корпорациясы (CNPC) әлемдегі ең ірі ТОП-3 мұнай компаниясының қатарына кіреді. Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібіне $45 млрд астам қаражат салған. Ел бойынша CNPC кәсіпорындарында 30 мыңнан астам адам еңбек етеді, олардың 98,3%-ы – қазақстандықтар.

Осы аптада Қазақстанға келіп жатқан құрметті қонақтар қатарын Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпин толықтырды. Бүгін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев біздің елге мемлекеттік сапармен келген Қытай басшысы Си Цзиньпинді елорда әуежайында қарсы алды. Одан әрі екі ел басшыларының кездесуі Ақордада жалғасын тапты. Дәстүрлі түрде қадірменді мейманды қарсы алу рәсімі өтті. Құрмет қарауылының бастығы мемлекеттер басшыларына рапорт берді, сондай-ақ екі елдің әнұрандары орындалды. Бұдан әрі ел басшылары қазақ-қытай стратегиялық серіктестігін жан-жақты нығайту перспективаларын талқылады деп хабарлайды Ақорда. Айта кету керек, ағымдағы жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 30 жыл толды. Бұл Қытай басшысының пандемиядан кейінгі шетелге алғашқы сапары болып отыр.

Өз кезегінде қазақ-қытай арасындағы ынтымақтастық мәселесін қозғаған көрші ел басшысы Қазақстанның территориялық тұтастығын сақтауға қолдау көрсететінін айтты.

Келіссөз қорытындысы бойынша бірқатар екіжақты құжатқа қол қойылды.Тараптар көлік-логистика, азық-түлік өнеркәсібі, ауыл шаруашылық салаларының мәселелері және трансшекаралық өзендер жайын талқылады. Келіссөздерден кейін екі ел басшылары Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 30 жыл толуына орай бірлескен мәлімдемеге қол қойды.