Облыс территориясындағы ірі табиғат пайдаланушы кәсіпорын «Қарашығанақ» компаниясы болуы себепті. Аталған территорияға 16 қондырғы орнатылған. Ауа бақылағыш құрылғының құны шамамен 9,6 млрд. теңгені құрайды. Заманауй апарат ауаға тараған әр улы газдың шектеулі рауал мөлшерін анықтауға қауқарлы екен. Яғни, тіршілік иелеріне келер зиянды анықтауға дер кезінде себеп болады.Айта кеткен жөн табиғатқа 2016 жылы КПО бв 36 мың тонна зиянды зат шығарса, соңғы екі жылда бірнеше есе қысқарған. Деседе аталаға өндіріс ошағы ең ірі табиғат пайдаланушы болғандықтан ауа бақылау құрылғылары осы территоряда сынақтан өтетін болады. Бұл қондырғыларды мамандар кеңеседе отырып ақ бақылауға алып, ауа ластағыш жұмысын бақылай алады.

Жаңашылдық бойынша жазатайым жайттардың алдын алып, ұрлық-қарлықтың да жолын кесуге болады дейді мамандар. Өйткені қалада құдықтардың қақпақтары жиі қолды болатын көрінеді. Жүйе бойынша әр құдыққа қондырғы қосылып, оған қол тигізіп ашпақ болғанда дабыл қағылады. Бірақ әзірге бұл жүйе жөнінде толық ақпарат берілмей отыр.

Мәселен, "Батыс су арнасы" ЖШС-не тиесілі қаламызда 9 мыңнан астам құдық бар екен. Мамандардың айтуынша, құдықтардың шойын қақпағын ұрлап дәніккендер көп. Себебі оңай пайдаға кенелгісі келгендер қақпақтарды әр күн сайын дерлік металл қабылдайтын орындарға тапсырады екен. Мұны байқамаған адамдар ашық құдыққа құлап, мертіккен сәттер де болған.
Облыс орталығында 200-ден астам кәріз құдығының шойын қақпағы жоғалып, жаңадан 300ден астам люк сатып алынған. Сала мамандары кәріз құдықтарын мүлдем жауып тастай алмайтындарын айтады. Өйткені жер асты апаттары бола қалса, жүргізілген желіге осы құдықтар арқылы жол тауып, жөндеуге болады.

Әр люк құдықтың бағасы шамамен 18000 теңгені құрайды. Қалада металл ұрлау бойынша 60 факті тіркелген. Сондай-ақ рұқсатсыз металл қабылдаған кәсіпкерге қатысты қылмыстық іс қозғалып, 10 тұлға айыппұлға тартылған болатын.

"Ақылды қала" бағдарламасы бойынша орнатылатын қондырғы коммуналдық кәсіпорынның шығынын қысқартпақ. Құдықтарды күтіп ұстау су таратушылар үшін аса зор маңызға ие. Кәріз құбырларына орнатылған қондырғы ұрлықшының жолын кесіп, бөтен адам қақпақты ашпақ болғанда дабыл қағып, кәсіпорынды оның жәй-күйінен әрдайым хабардар қылып отырады.