Бауыржан Өміралиев 2-ші топ мүгедегі. 2017 жылдың қараша айында автокөлік жуу станциясына жұмысқа орналасады. Жұмыс күндерінің бірінде өндірістік жарақат алған. Көлігін жууға келген азаматша тежегіш орнына газды басып жіберіпті. Салдарынан қатты жылдамдықпен келген темір тұлпар Бауыржанды қысып тастаған. Екі ай ауруханада жатып ем-дом алғанымен екі аяғын сақтап қалу мүмкін болмапты. Бүгінде тек арнайы арба мен протездің арқасында ғана жүре алады.
Екі бірдей аяғынан айырылған Бауыржан өмірге деген құштарлығын жоғалтпады. Отбасының қолдауы арқасында күш-жігерін жиып, 2018 жылы мүгедектерге арналған спорт клубына келіпті. Осы жерде парашаңғы спорт түрімен айналысып, бүгінде ел құрамасының қатарында өнер көрсетіп жүр. Жеткен жетістіктері жетерлік. Парашаңғы спорт түрінен ел біріншілігінің бірнеше дүркін жеңімпазы. Бүгінде Токияда өтетін параолимпида ойындарына жолдама алу үшін жаттығуларды бастап кеткен.

Бауыржанға елімізде шығаратын протезде жүріп-тұру қиынға соғуда. Әлеуметтік желі арқылы Ресейде жасалатын арнайы протезді көріпті. Алайда оның құны 8 миллион теңге шамасында. Оны алуға әрине Бауыржанның қаражаты тапшы. Ел намысын Токияда қорғаймын деген параспортшы Бауыржанға көмек қолын созып, арнайы протез алуға жәрдем беремін деушілер төменде көрсетілген телефон нөмірі бойынша хабарласа алады. Каспий есепшоты да осы нөмірге тіркелген.

Жақсының жақсылығын айт... Белгілі кәсіпкер, Орал қалалық мәслихатының депутаты Нұргул Ашикова жалғыз басты ананың үйіне жөндеу жұмыстарын жасап берді. Бұл игі іске "Ақжайық жастары" волонтерлері ат салысты. Қазіргідей қиын уақытта көп баланы асырап, оларға жағдай жасау ата-аналарға оңай еместігі түсінікті. Жақсылық жасап жарысқан жомарт жандар мен волонтерлердің бірлескен қайырымдылығы туралы Ажар Хамитова әңгімелейді.

Бұл -жалғыз басты ана Алиса Шыналиева. Бүгінде кейіпкеріміз 3 перзентін бір өзі тәрбиелеп отыр. Тұңғышының жүрегіне 2015 жылы ота жасалған. Екі жыл бұрын осы қыз баланың мүгедектігін алып тастайды. Жалғыз басты ананың өзі балаларына алатын жәрдемақының арқасында жан бағып отыр. Қиналған сәтте көмек сұрап 13-мектептің әкімшілігіне жолыққан.

Жалғыз басты ананың өтінішіне кәсіпкер Нұргүл Ашикова құлақ асады. Жомарт жан балаларға қуаныш сыйлау үшін үйге жөндеу жүргізуге қаражат бөледі. Бүгінде жұмыстар біртіндеп басталды.

Волонтерлар жұмысты апта соңында аяқтайды. Жөндеу жұмыстары аяқталғасын мецанат, белгілі кәсіпкер Нұргул Ашикова балаларға азық-түлік пен киім-кешекті табыстайды.

Расымен әр пенденің қолымен жасалған кез-келген оң әрекет алдынан ақ жол болып шығары анық. Сол себепті жақсылық жасау – әрбір пенденің көздеген мақсаты болуы тиіс. Осы ұстанымды берік ұстайтын азаматтар жеткілікті. Солардың ізгі істері артып келеді. 1 қарашадан бастап мейірім айлығы аясында жомарт жандардың қолдауымен 200-ден аса азық-түлік жәшігі таратылды. Міне, тағы қомақты қаражат жиналып 60тан аса азаматқа бірінші қажет әлеуметтік азық-түлік салынған қоржын таратылды.
Жалпы Орал қаласында 4-мыңнан аса кембағал жан бар көрінеді. Расымен, барлығын қамту мүмкін емес. Оған алдымен қаражат тапшы болса, сол қаражатты жеткізуге көмектесетін жомарт жандар аз көрінеді. Соған қарамастан көптеген жанға түрлі әлеуметтік көмектер көрсетіліп келеді. Ілкімді шара барысында шаһардың орталығында тұратын жандарға тартулар жеткізілді. Ал қалған жәшіктер қаланың шет аудандарына жол тартты.
Осы тұста еріктілердің көмегі зор. Көлікпен қамту, қала берді жәшіктерді тасу. Барлығы осылардың мойында. Жалпы БҚО-сында 10-мыңнан аса ерікті тіркелген. Бүгінде барлығы бір адамдай әлеуметтік маңызы бар жұмыстарға ас салысып келеді.
Айлық аясында емханаларда ашық есік күні, демалыс күндері ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өткізілді. Бұлардың барлығы көнекөз қариялармызға жасалып жатырған қамқорлықтың бір ұшқыны.

Орал қаласында Нұрай Темірғали есімді бойжеткен тұрады. Бұл қыздың өзгелерден айырмашылығы бойжеткен ерікті түрде қоршаған ортаны, құстарды қорғаумен айналысып жүр. Қыста құстарға жемсауыттар қояды, ұя орнатады. Былайша айтқанда құс біткенді қамқорлығына алған ба дерсін. Нұрай Темірғалидың бұл тірлікпен айналысқанына екі жылдай уақыт болған. Ешкімнен ештене күтпей, ешқандай ақша дәметпей табиғатқа қамор болып жүрген қаршадай қыздың тірлігіне сүйсінбеген жан қалмаған. Ал, сіз қоғамға қандай пайда тигізіп жүрсіз? Осы сұраққа жауап іздеп көрдіңіз бе? Биылғы жыл волонтерлер жылы деп жарияланғаны белгілі. Осы жылдың аясында елге, жұртқа пайдалы бір іс тыңдыруға кім кедергі?
Бұл Орал қаласындағы мәдениет және демалыс саябағы. Бұл жер адамдардың сүйікті демалыс орны. Осы демалыс орны үшін пайдам тисін дейтін адамдар аз. Дегенмен бар. Сондай жандардың бірі- Нұрай Темірғали. Нұрай осы саябақта тізіліп тұрған ұялар мен жемсауыттарды орнатушы волонтер. Табиғатқа, құстарға деген жанашырлығы осы істі бастауына себепші болған. Биылғы жыл ресми түрде волонтерлер жылы деп жарияланды. Ал Нұрай бұл игі дәстүрді ешқандай президенттік тапсырма күтпей-ақ бастап кеткендердің бірі. Міне осылайша туған күн тойланбай, оның орнына құстарға қамқорлық жасау идеясы келген. Осының арқасында қазір Орал қаласындағы мәдениет және демалыс саябағында Нұрай Темірғали орнатқан жемсауыттар мен ұялар тізіп тұр. Қаршадай қыздың табиғатқа деген, құстарға деген жанашырлығы үлкен сауапты іске ұласып отыр.
Нұрай Темірғали көпке үлгі. Әр жас осылайша қоршаған ортаға пайдам тисін деген мақсат қойса несі жаман?! Волонтерлер жылын пайдаланып қоғамға пайдалы болуға тырысайық. Волонтерлік іс жаспен өлшенбейді. Қайымдылық жасаймын деген адамның жасына да, жағдайына да шектеу қойылмаған. БҚО дәл қазіргі сәтте 5 мыңнан астам волонтер ресми тіркелген. Волонтерліктің түбі адамға, қоғамға пайдаңды тигіз деген үгітте жатыр.
Әр істің шикі тұсы болады ғой. Биылғы волонтерлер ісінде де піспей, жетілмей жатырған тұстары баршылық. Атап айтсақ бұл жұмыс әлі жүйеленбеген. Әр сала бойынша жауапты мамандар жоқ.Мысалы сіз белгілі бір сала бойынша волонтер боламын деп шешсеңіз кімге бару керек, қайда бару керек деген сұрақпен бас қатырасыз. Яғни мәденит саласы, денсаулық саласы болсын, әр саланың өзінің жауапты мамандары бекітілмеген,- дейді бізбен сұхбаттасқан Айболат Құрымбаев.

Орал қаласының тұрғыны Виктория Столбоушкина көмекке мұқтаж.Әлеуметтік жағдайы сын көтермей отырған әйел қайырымды жандардан үмітті.Денсаулығы сыр берген әйел екі қызымен тұрып жатыр.Басындағы баспанасы да ешқандай талапқа сай келмейді.Бұл үйге Виктория наурыз айында көшіп келіпті.Үйді сатып алып, жөндеу жұмыстарын жүргізуді ойластырған.Алайда үйдің қажетті құжаттары болмағасын үйді сатып алудан бас тартқан.Қазір не суы, не газы жоқ осы үйде Виктория екі қызымен тұрып жатыр.
Викторияның денсаулығы да жақсы емес.Дәрігерлер оған ауыр көтеруге тиым салған.Ал, бұл әйелге тек қазір жақын құрбысы ғана көмектесіп отыр.
Виктория жәрдемақы алады, бірақ ол ештенеге жетпейді деп мәлімдеді.Ал, екі қызы болса өсіп келеді.Оларды мектепке де дайындау керек.Үлкен қызы бірінші сыныпқа барады, ал екіншісі даярлық тобына барғалы отыр.Біздің телеарна арқылы көмек сұрап отырған Викторияға көмек қолын созамын дейтіндер болса Виктория қабылдауға дайын.

Көп балалы аналарға беріледі деген атаулы көмек аясындағы дау толастамай тұр.Аналар әр есіктің табылдырығын тоздырып, әлі сенделіп жүр.Қорадағы бір - екі сиыры мен он шақты қойы әлеуметтік көмек алуға кедергі болып отырған аналардың ашуы қара қазандай.Даудың басы дайрабайдың қызыл сиыры демекші, бітпейтін дау осы атаулы әлеуметтік көмек аясында да жетеді.Құжат жинау мәселесі біраз жыр болып еді, оны қазір реттеді.Жеке басын куәландыратын бір ғана құжатпен әлеуметтік көмекті рәсімдеуге болады.Айсагулова Ұрқия бес бала тәрбиелеп отырған ана.Ол да көп балалы аналар секілді бір кісідей қиындықтармен бет пе- бет кездесіп жүр. Үйсіз -күйсіз жүрген отбасылар әлеуметтік көмек алуымызға мекен- жай тіркеуі кедергі болып тұр деп жылағандары есімізде.Үйсіз - күйсіз жүрген адамдарда қайдан мекенежай тіркеуі болсын.Сонда арнайы тіркеуі болмаса әлеуметтік көмекті ала алмай ма.
Өздеріңіз естігендеріңіздей әлеуметтік көмек алу үшін енді тіркеу кедергі емес.Бірақ қуануға әзірге ерте.Әлеуметтік көмекті тағайындау барысында кездесетін қиындық жетеді.Сондай қиындықтардың бірі үйдегі ата -ананың зейнетақысын табыс көзіне санау.Өздері өмір бойына жұмыс жасап азар дегенде зейнетке шыққан қариялардың зейнеатқысын табыс көзіне жатқызыу қаншалықты ақылға қонымды.Бұдан бөлек үйдегі қой мен ешкі, бағып отырған сиыры мен жылқысы әлеуметтік көмек алуға кедергі болып отырған отбасылар шаш етектен.ҚР Тұңғыш Президенті әр көп балалы отбасы тиесілі мемлекеттік жәрдемақыны алсын демеп пе еді.Енді неге мұндай кедергілер шығып отыр.
Түсіне білгенге малдан келетін табыс қазір аз.Себебі жем -шөбі қымбат, оны қарайтын кісіге төлейтін тиын- тебені тағы бар.Сүтін саудалап табыс тауып отырған ештене жоқ.Бірақ заңның аты заң.Заңда қалай жазылды солай талап етіледі.
Атаулы әлеуметтік көмек тағайындау барысында үйінде мүгедек бала тәрбиелеп отырған аналардың алатын ақшасы табыс көзіне жатпайды.Ал, баланың мүгедектігі үшін алатын ақша табысқа кіреді.Айтпақшы көп балалы аналарға берілетін 10 мың теңге жәрдемақы бар ғой, ол төңірегінде де дау көп,кейбір аналар соны ала алмай отырмыз дейді.
Қазір БҚО бойынша 7 мыңға жуық көп балалы отбасы бар.Осылардың ішінде 3 мыңдай отбасының құжаты қабылданған.Халыққа қызмет көрсету орталықтары мен әлеуметтік орындар күніне 500-600 адамнан құжат қабылдайды.Айнагүл Нұржанова сондай көп балалы аналардың бірі.Бес бала тәрбиелеп отыр. Соңғы екеуі егіз.Қазір біреудің қуықтай бөлмесін жалдап отыр.Жалғыз күйеуі жұмыс жасайды. Бар тапқаны балалардың қапқанынан ауыспайды.Тіпті кейде балаларға тамақ тауып бере алмай қаламын деп қиналады ана.Айнагүлдің бар сұрары мемлекет баспана алуға көмектессе дейді.
Біреудің қуықтай бөлмесін жалдап тұрып жатқан көп балалы отбасылар көп.Бәрінің арманы баспаналы болу.Өзгеге төлейтін 35-40 мыңды өз үйімізге төлейіші деп өтініш білдіріп жүр.Талай отбасыға арман болған баспана мәселесі қашан шешілетіні белгісіз.Әзірге осы атаулы әлеуметтік көмек алданыш. Бұл тиын- тебен кедей кепшіктің қай жыртығын жамауға жетсін. Әзірге талғажау ғана.

БҚО Бәйтерек ауданына қарасты Переметный ауылының тұрғыны Шолпан Боранбаева 3 жылдан бері жер асты суларынан зардап шегуде. Яғни, қар мен жаңбырдың суы тұрғынның үйінен шығады. Бұл, кезегінде жөнделген баспананың иесіне қиындықтар туғызып отыр.

Переметныйлық Шолпан Боранбаева көктем мен күзде жер суларынан зардап шегіп отыр. Аталмыш жағдай 3 жылдан бері қайталанып келеді. Ауыл тұрғыны бір жұма бұрын, үйімнен су шыға бастады. Күн сайын баспанамнан 50 шелек суды шығарып отырамын,-дейді. Баспананың иесі өткен жылы үйіне жөндеу жұмыстарын жүргізіпті. Аталмыш тұрғын үй өткен ғасырдың 50-шы жылдарында салынған.

Ауыл әкімі Деркөл өзеніне жақын орналасқандықтан жер асты суларының шығуына байланысты арыз-шағым келіп түскендігін айтады. Ал, бүгінде Жеңіс көшесінде орналасқан 2 үй ауыл әкімдігіне көмек сұрап, хабарласқан.

Жер асты суынан зардап шеккен Шолпан Боранбаева үйін апатты деп тану үшін арнайы сараптаманы өз есебінен жүргізуі шарт. Сараптама баспананы қауіпті деп таныса, ауыл тұрғыны үй кезегіне тұра алады.

БҚО - да полицейлер көп балалы отбасыға ақшалай көмек көрсетті. Бұл полицейлердің көп балалы отбасыларға көрсеткен алғашқы көмегі емес.Бұған дейін де төрт отбасыға қаржылай көмек берген құқық қорғаушылар, бұл жақсылық шараларын бұдан былай да жалғастыруды көздеп отыр. Ақпан айының ортасынан бастап полиция департаментінде адалдық дүкені жұмыс жасап тұр.Ол дүкен полиция қызметкерлерінің адалдығын тексеруге бағытталған.Бұл жерде ешқандай сатушы жоқ, тек сатып алушы ғана бар. Әр полицей өзі сатып алған тағамының ақшасын кассаға қалдырып отыруы тиіс. Түскен қаржы мұқтаж адамдарға таратылады.Дүкен әр жұма сайын жұмыс жасайды.Әр басқарма осы акцияға ат салысады.Бұл жолы кезек БҚО әкімшілік полиция басқармасына келген.Басқарма қызметкерлері түскен қаржыны көп балалы әкеге табыс етті.
Мұқанов Сержан бес баланы жалғыз тәрбиелеп отырған әке. Балаларының алды студент, кішісі балабақшаға барады. Мемлекеттен тек он мың теңге жәрдемақы алады. Ал балалардың анасы осыдан екі жыл бұрын кетіп қалған. Содан бері Мұқанов Сержан бір өзі балаларды тәрбиелеп келеді.
Адалдық дүкені "Ақжайық адалдық алаңы" жобасы аясында ұйымдастырылғанын айта кетейік.

БҚО көп пәтерлі тұрғын үйдің төбесі қалын қарды көтермей опырылып кеткен.Қыстың көзі қырауда үйлерінің төбесі ашылып қалған тұрғындарды уақытша паналау орындарына орналастырған.Қазір ол жерде жөндеу жұмыстары жүріп жатыр.Оқиға 29 қаңтар күні Теректі ауданы , Подстепный ауылында болған. Бұл үйдің іргесі 1970 жылдары қаланған.Содан бері бір жөндеу көрмеген көп пәтерлі үйдің әбден тозып тұрған төбесі қалын қарды қайдан көтерсін.Бір - ақ сәтте төбе опырылып кеткен.
29 қаңтар күні екі кештің ортасында төбелері ортасына түскен 4 пәтердің тұрғындары далада қалдық деп аңырап отыр.
Кешкі сегіздерде болған апатты жағдайға байланысты шұғыл түрде Теректі аудандық әкімдігінен мамандар келіп, дереу комиссия құрылып сағат түнгі екіге дейін осы жерде жұмыс жүрген.Негізі бұл жерде тоғыз пәтер, тек төрт пәтердің ғана төбесі опырылып кеткен.Сол төрт пәтердің тұрғындарын дереу Подстепный ауылындағы жатақханаға орналастырған.Құрылған комиссия кеткен шығынды есептеп, тұрғындарға қандай көмек керегін есептеп шығарып, қазір қажетті материалдар сатып алынып жатыр.
Биыл қардың көп екені белгілі, сондықтан тұрғындар уақытылы қарды тазалап тұрулары қажет еді, бірақ олар өз міндеттерін орындамаған, салдарынан қыстың көзі қырауда осылай төбені жөндеуге мәжбүр.Бір жақсысы Теректі аудандық әкімдігінің қадағалуымен тұрғындарға миллионға жуық қаражат бөлініп тиісті материлдар сатып алынған.
Қазір құрылысқа қажетті материалдар толығымен сатып алынған.Көрші - көлем бірігіп төбені жөндеп жатыр.
"Бұл үй апатты деп таңылмаған, бірақ өте ескі үй. Тұрғын үйлерді жаңғырту бағдарламасы арқылы үйге күрделі жөндеу жүргізуге тұрғындардың өздері келіспей отыр",- дейді бізбен сұқбаттасқан Подстепный ауылдық округінің әкімінің орынбасары.