Оралда қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптайтын кешен жұмысын бастады. Ол қаладан шығарылған көң-қоқыстарды төгетін орында орналасқан. Арнайы алаңға жиналатын қоқыс автоматты түрде жұмыс істейтін екі конвейер желісіне жіберіледі. Сол жерде жұмысшылар заттарды сұрыптап, арнайы қаптамаларға салып тұрады. Осы арқылы қалдықтардың 60 пайызын қайта кәдеге жаратуға мүмкіндік туады. Кешен өндірістік қуатына толықтай көшкен кезде жылына 100 мың тоннадай қалдық сұрыпталмақ. облыс бойынша қалдықтарды орналастыруға және сақтауға арналған жер көлемі 550 гектар. Ал мұнда жиналған қоқыстың көлемі 6,1 млн. тоннаны құрайды. Облыс бойынша қалдықтарды бөлек жинау үшін 1 084 контейнер болса, Орал қаласында 767, аудандарда 317 торлы контейнер мен Ақсай қаласында қоқыстарды жинау үшін 118 бірлік жерасты контейнері қойылған. Орал қаласында финдік-қазақстандық консорциумымен қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару жобасы қолға алынды. Қазіргі уақытта қатты тұрмыстық қалдықтар полигоны консорциумға сенімгерлік басқаруға берілген Сондай-ақ қалдықтарды сұрыптау желісі құрылысын үшін 5 гектар жер бөлінді. Бүгінде үш корпустың Оның біреуі - жүктерді түсіруге, екіншісі - сұрыптау, үшіншісі - қайталама шикізат қоймасы болады.  2015 жылы полигонға 54 мың тонна қоқыс,  ал биыл 43 мың тонна қабылданды. Бұған дейін полигонды ұстап тұру үшін жергілікті бюджеттен жылына 60 миллион теңге қаржы бөлініп келді. Облыс бойынша қалдықтарды қайта өңдеу мен жарату үлесі 3 пайызды құрайды.

Тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеп, одан энергия үнемдегіш және экологиялық таза өнімдер өндіру мемлекетіміздің алға қойған басты бағыттарының біріне айналды. Бұл орайда энергия тиімділікті арттыруға арналған арнайы заңдар қабылданып, жаңа экологиялық кодекс бойынша биылғы жылдың бірінші қаңтарынан бастап, қатты тұрмыстық қалдықтарды бөлек жинап, оларды қайта өңдеп, жаңа өнімді өндіру туралы шешім қабылданды. Елімізде бүгінге дейін түзілген әр түрлі қалдық 50 млрд. тоннаға жетіп қалды. Аз емес. Шетел болса қайта өңдейді, өртейді, әйтеуір кәдеге жаратады. Ал, бізде қоқыс деп қарап, қомақты қаржыны полигондарға көміп жатырмыз. Осы орайда облыс аумағында 318 қоқыс орындары және 2 полигон олар Орал мен Ақсай қаласында орналасқан.

ҚАНАТ БОЗЫМБАЕВ,
ҚР ЭНЕРГЕТИКА МИНИСТРІ
Мәселен, биылғы сегіз айдағы жағдай бойынша қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеу көлемі республикада 10,5 пайыз болса, облыста 2 пайыз көлемінде. Қалдықтарды жинау және тасымалдау қызметімен қазақстандықтардың 72 пайызы қамтылса, ал батысқазақстандықтардың 60 пайызы мұндай игілікті көріп отыр. Экологиялық талаптар мен санитарлық нормаларға сай полигон саны ел көлемінде 17 пайызға жетсе, БҚО-дағы 318 полигонның тек 8-і (2,5%) талапқа сай.

Айта кеткен жөн соңғы кезде облыста картон және қағаз қалдықтары азды-көпті қайта өңделіп жатса, пластмасса мен автомобильдің ескі дөңгелектері де кәдеге жарап нәтижесінде жаңа индустриялық инновациялық жобалар пайда болуда. Қоршаған ортаға қауіпті саналатын тұрмыстық қалдықтарды залалсыздандырудың бір жолы жаңа технологияны пайдалана отырып, қалдықтан жаңа бір қажетті дүниені тудыру. Осы орайда облыста келер жылдан бастар бірқатар жобалар жүзеге аспақ.

Бүгінде облыста қалдықсыз технология әдісі бойынша 14 кәсіпорын жұмыс жасап, қатты тұрмыстық қалдықтарды кәдеге жаратуда. Ал алдағы жылы бірінеше жаңа жоба іске қосылатын болса табиғатқа залалын тудырар бірқатар мәселенің бетін қайтарар едік.