Жаз мезгілі басталған кезде, барлық мектеп оқушылары мен колледж студенттері сабақтарын тәмамдап, жазғы каникулға шығады. Кәмелет жасына толмаған балалар ата-анасына көмектесу үшін түрлі жұмысқа тұрып, нәпақа табуға атсалысатыны бар. Бір жағынан баланың жастайынан еңбекке араласуы құптарлық іс. Бірақ заң талаптары бойынша олар тек 14 жасқа толғанда ғана ата-анасының рұқсатымен жұмыс жасай алады. Жасөспірімдердің еңбегін қанауға тосқауыл болу үшін ювеналды полиция, білім беру бөлімдерінің мамандары мен волонтерлер арнайы рейд шарасын ұйымдастырған еді.

Жылда жаз мезгілі жаңа туған шақта еліміздің барлық аумағында баланың еңбегін қанауға жол бермес үшін арнайы 12 күндік науқан ұйымдастырылады. Биыл науқандық рейд барысында жасөспірімдер жұмыс жасауы мүмкін деген 45 нысан тексеріліпті. Нәтижесінде кәмелет жасына толмаған балаларды жұмысқа қабылдау бойынша 16 заң бұзушылық анықталған.

Заңнама талаптары бойынша 14 жасқа толған балалар ата-аналарының рұқсатымен жұмысқа орналаса алады. Олардың күн сайынғы жұмыс уақыты 4 сағаттан аспауы керек. Жасөспірімдер аптасына 24 сағат қана жұмыс жасауы шарт.

Сондай-ақ, балалардың түнгі уақытта, шылым мен алкоголь өнімдерін саудалайтын нысандарда, олардың денсаулығы мен психологиялық саулығына кері әсерін тигізетін жұмыс орындарында еңбектенуіне тыйым салынған. Рейд барысында сала мамандары сауда нүктелерінің қызметкерлеріне түсіндіру жұмыстарын жүргізді.
Еліміз бойынша балалардың еңбегін қанауын болдырмауды көздеген ұлттық науқан 12-ші маусымға дейін жалғасады.

Сурет ғаламтордан алынған.

Бала еңбегі қанша тұрады.Осы сұраққа ойланып көрдіңіз бе?Бала өзімдікі деп баланы аямай жұмсау, қара жұмысқа жегу қаншалықты дұрыс.Біз, бұл жерде баланы мүлдем жұмсамаңыз деп отырғанымыз жоқ.Иә, баланы еңбекке баулып өсірген дұрыс.Бірақ баланы жұмысқа алушылар қажетті заң талаптарын сақтап жүр ме?Сіз балаңыздың құқығы тапталмай, жалақысын уақытылы алып отырғанына сенесіз бе? Иә, дерсіз.Ал, полиция қызметкерлері басқа деректерді анықтап отыр.Орал қаласында жүргізілген жедел профилактикалық іс шарасы аясында қаланың өзінде баланың еңбегін заңсыз пайдаланушылар көп екендігі белгілі болды.ҚР Еңбек заңнамасына сәйкес балалар 14 жастан бастап жұмысқа орналаса алады. Бірақ тиісті ескерілуі керек ережелер бар.Мәселен, 14 жастан 16 жасқа дейінгі балалар аптасына 24 сағат қана жұмыс жасауы керек. Яғни, оларды күніне 2-3 сағаттан артық жұмсауға болмайды. Ал, 16 жастан 18 жасқа дейінгі балалар 36 сағат жұмыс жасауы керек. Бұл жаста баланы күніне 3-4 сағат еңбекке араластыруға болады.Және сенбі ,жексенбі демалыстары берілуі тиіс.Бірақ рейд барысында белгілі болғаны балалар таңнан кешке дейін тұрады.Сенбі -жексенбі деген демалысты естіп те көрмеген.
Көшеде тәтті сусындар, балмұздақ сатып нәпақа тауып жүргендер де күні бойына тұрады.Көлік жуу орындарында да мектеп оқушылары өріп жүр.Ал оларды жұмысқа алушылар баланың заңды өкілімен келісімшарт жасауы тиіс.Баланы жұмсайтындар еңбек келісім шартын да жасамайды, баланы аямай жұмсайтыны тағы бар.Былайша айтқанда арзан жұмыс күші.Негізі заң бойынша 14-16 жастағы балалар 3-4 кг артық көтермеуі керек.Оларды ауыр жұмысқа жегуге болмайды.Бірақ бір -біреуі 15-18 кг тартатын қарбыздарды балалар тасып жүр.Рейд барысында осындай заң бұзушылықтар көп анықталды.
18 жасқа толмаған балалар жаз бойына қарбыз -қауын сатады. Құрылысқа араласады.Бұғанасы қатып, буыны бекімеген осы бүлдіршіндер қайбір жетіскеннен күннің ыстығына қарамастан далада тұр дейсің. Ата - анасының тапқаны қапқанына жетпегендіктен, амалдын жоқтығынан балалар еңбек етуге мәжбүр.Баланы еңбекке баулуды ешкім жоққа шығармайды. Ата - анасына көмектесіп, қамқор болып өскені жақсы.Бірақ 8-9 сағат баланы жегіп қою қаншалықты дұрыс. Бала ерте есейіп, балалығымен ерте қоштаспай ма?