Ауыл шаруашылығы вице-министрі Бердалин Аманғали Батыс Қазақстан облысына іссапармен келді. Ол өңірдің ауыл шаруашылығы саласындағы маңызды жобалармен танысты. Сапар барысында Теректі ауданы Подстепное ауылында орналасқан сүт фермасының құрылыс жұмысымен танысты.

Елімізде алғаш рет ауыл шаруашылық өнімін өндірушілерге арналған жеңілдетілген несие көлемі 580 млрд теңгеге көбейді. Жарты жыл ішінде ауылшаруашылық өнімдерінің көлемі артып, жарты триллион теңгені құрады. Премьер-Министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында агроөнеркәсіп өнімін арттыруға бағытталған іс-шаралар жайлы айтылды.

Ауыл шаруашылық өнімдерін 111 пайызға көбейтуді жоспарлап отыр. Бұл тек биылға арналған жоспар. Бірінші жарты жылдықтың қорытындысы бойынша көрсеткіш 103 пайызды құрайды. Үкімет басшысы өсімдік шаруашылығының жемісін күзде көреміз,- дейді.

Тұңғыш рет жеңілдетілген несие көлемі 580 млрд теңгеге жеткен. Өткен жылдары жеңілдетілген несие 180 млрд теңгеден аспаған еді. Қолдаудың арқасында дихандар тиісті агротехникалық жұмыстарын толыққанды атқарып үлгерген. Биыл елімізде жалпы егіс алаңы 23,8 млн гектарды құрады. Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіретіндерге қолдау көрсету жолға қойылған. Аграрлық несие корпорациясы арқылы Әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялар қорының есебінен ауыл шаруашылығы өндірушілеріне жеңілдікпен қаржыландыру беру арналары кеңейтілді. Десек те, ауыл шаруашылығы министрі бұл мүмкіндікті әлі де қолданбай жүргендер көп,- дейді. 20 өңірдің тек бесеуі ғана осы бағытта белсенді жұмыстануда.

Соңғы алты айдың ішінде ауыл шаруашылығы саласы 410 млрд теңгеге инвестиция тартқан. Биыл жоспарланған меже-1,7 трлн теңгені құрайды.

Сурет https://tengemonitor.kazgazeta.kz/ сайтынан жүктелді.

Батыс Қазақстан облысы тұрғындары малына азық таппай, төрт түлігін етке өткізе бастаған. Былтыр жаздағы қуаңшылықтан қатты қысылған шаруалар енді жем-шөп таппай дағдарып отыр. Өйткені биыл өңірдегі өзен-көлдерге су жеткілікті деңгейде келмеген, бұл аздай жарытып жаңбыр да жаумаған. Шамасы жеткен ауыл халқы шөпті басқа аудандардан тасуға көшкен.Қадыр Имашев үйіндегі бала-шағасынан бұрын қорасындағы қой-ешкісіне шөп таппай жүр. Былтыр шөп бітік шықпағасын, қысқы мал азығын жеткілікті етіп қамдай алмапты. Мал азығының тапшы екенін аудан әкімі де мойындайды. Айтуынша, өзіне қарасты 9 ауылдық округтің бесеуі шөптен тарығып отыр. Аудан әкімі бюджеттен бөлінген 14 миллион теңгеге көлік жалдап, ауылдықтарға шөптің рулонын 10 мың теңгеден жеткізіп отырмыз деп сендірді. Ал ауыл шаруашылығы басқармасының мамандары бұл тек Жаңақала ауданынадағы проблема дейді. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы болса, өңірде мал азығын дайындау жоспары асыра орындалғанын айтудан жалықпайды. Дегенмен ауылдағы ағайын қағаздағы әдемі деректің төрт түлікке азық болмайтынын жақсы біледі. Басқа ауданнан әкелінген арзан шөпті сатып алуға ақшасы жетпегендер енді малын етке өткізіп құтылуда.

Өңіріміздің ауыл шаруашылығы басқармасы алдағы уақытта қыстайтын мал азығын дайындау үшін 1,5 млн тоннадан астам жем жинау жоспарланғанын хабарлады. Қазіргі уақытта қажетті көлемнің 43% -ы сатып алынды. Сондай-ақ, бір жарым мың тоннаға жуық көкөніс өнімдері мен бақша дақылдары жиналды. Сонымен қатар, егін жинау жұмыстары да  күз мезгіліне дейін аяқталмақ.

"Қазіргі уақытта облыста дәнді дақылдардың жиналатын 248,2 мың га алқаптан 11,5 ц/га орташа өнімділікпен 47,3 мың тонна астық алынды", - деп хабарлайды БҚО Ауыл шаруашылығы басқармасының бас маманы Нұргүл Мұқанова.

Батысқазақстандық шаруалар жаңартылған «Сыбаға» бағдарламасының көмегімен етті мал сатып алуға көшті,Солардың бірі Тасқала ауданындағы «Арғымақ» шаруа қожалығы қолжетімді несиеге Ресейдің Тамбов облысынан симментал тұқымды 60 бас әкелді.
Айта кету керек, республика бойынша «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» «Сыбаға» бағдарламасымен 15 млрд теңгеге 636 шаруашылықты қаржыландырды.
Бұл несие қаражатына 24 мың ірі қара мен 70 мың уақ мүйізді мал сатып алынбақ. «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» биыл шаруашылықтарды қолдауға бағытталған «Сыбаға» бағдарламасын жүзеге асыруды бастады. Несиелер ет бағытындағы мал басын сатып алуға беріледі. Бұл келешекте табынның өнімділігі мен отандық етті шетелге экспорттау көлемін арттыруға септігін тигізбек.

Асқар Ликеров, «Арғымақ» ШҚ басшысы:
Біз «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ-нан 70 млн теңге несие алдық. Шарттары біз үшін өте тиімді - пайызы төмен, мерзімі ұзақ. 1800 гектар жайылымдық жеріміз, мал ұстауға арналған орындарымыз бар. Оның бірінде жақында әкелінген асыл тұқымды мал тұрады. Бұқаларды келешекте «Қамқор» ШҚ-ның бордақылау алаңдарына тапсырамыз.

Айта кету керек, етті мал шетелден сатып алынса, мемлекет оның әр басына 225 мың теңге субсидия төлейді. Жаңа туған бұзаудың салмағы 30 келіге жуқтаса, 1 жарым жастағы бұқашықтардың салмағы 400 келіге дейін барады.

Нұрбол Жұмағалиев, «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ ОФ директорының орынбасары:
«Сыбаға» бағдарламасы мал басының өсуі мен ірі қара еті экспортының көлемін арттыруға бағытталған. Ол шетелден ірі қара малдың аналығын әкелуді және еліміздегі ұсақ мүйізді мал басын сатып алуды қарастырады. Ет бағытындағы сиырлардан алған жас мал бордақылау алаңдары мен ірі зауыттарға тапсырылып, әрі қарай тауарлы өнім ретінде шетелдерге жіберіледі.

Бағдарлама шарты бойынша несие 4 пайыздық жеңілдікпен 15 жылға беріледі. Бүгінгі таңда Батыс Қазақстан филиалы арқылы 70 шаруашылық қаржыландырылған. Бұл қожалықтар шетелден 2 мың басқа тарта етті бағыттағы ірі қара мал мен жергілікті кәсіпорындардан 10 мың қой сатып алатын болды.

БҚО Ақжайық ауданында ауыл шаруашылығының дамуына үлес қосып жүрген белсенді шаруа қожалықтарының иелері марапатталды. Жалпы осы ауданда шаруашылығын дөңгелентіп отырған қожалықтар жетеді. Олардың ішінде мал шаруашылығымен қоса өсімдік шаруашылығын дамытып жүргендер де бар.Ауданның экономикасының дамуына үлес қосып жүрген шаруа қожалықтарынан бөлек осы қожалықта табанды еңбек етіп жүрген жұмысшылар да марапатсыз қалмады.

Бүгінде Ақжайық ауданы бойынша 790 шаруа қожалығы жұмыс жасайды.Олардың ішінде 44 асыл тұқымды ірі қара өсірумен айналысатын қожалық, 2 асыл тұқымды қой өсіретін және 7 асыл тұқымды жылқы өсіріп отырған қожалықтар бар. Бұдан бөлек ауданда бау-бақша өнімдерін өсіріп, табысқа жетіп жүрген шаруалар да жетерлік. Ауданның экономикалық көрсеткіші осы шаруа қожалықтарының жұмысы арқылы бағаланады.
Ақжайық ауданы негізінен мал шаруашлығымен айналысатын аудандардың қатарына жатады. Ауданның негізгі күші де осы шаруалардың еңбегінде жатыр.
Бүгінгі салтанатты жиында сөз алған қожалық иелері ата кәсіпті дамытуда қазіргі заманауи техникалардың көмегі тиіп отырғандығын айта кетті. Қазір олар малды өріске жіберіп қойып үйден электронды түрде қадағалап отыра алатын жағдайға дейін жеткен. Бүгінгі жиында марапатқа ие болған табысты кәсіпкердің бірі "Камал" шарау қожалығының иесі.
Бүгінгі салтанатты шарада тек шаруа қожалығының басшылары ғана мараптталып қоймай далада күндіз-түні тынымсыз еңбек етіп жүрген жұмысшылар да алғысқа ие болды.Сондай жандардың бірі -  Биғазиев Қуандық. Ол "Қуаныш" шаруа қожалығында 10 жылдан бері тынбай қызмет жасап келеді.
Шара соңы концерттік бағдарламаға ұласты.

Өңір территориясында шамамен 200-ге жуық ауыл шаруашылығы саласы бойынша тауар өндірушілер бар. Осы орайда Қазақстан дүниежүзілік сауда ұйымының мүшесі болғандықтан ел территорясында өндірілген өнімдердің әлемдік стандарттарға жауап беруі тиіс. Мал шаурашылығы саласы Ақжайық өңірі үшін ата кәсіпке айналғаны қашан? Сол себепті, шетелден тасымалданатын асыл тұқымды ірі қара малының тазалығына баса назар аударған жөн. Мәселен, Ресейдің Орынбор, Самара, Татарстан, Волгоград т.б облыстарындағы төрт түлік аусыл ауруына қарсы егілетіндіктен аталмыш аумақтан жануарларды тасымалдау қауіпі жоғары болып отыр.

Аталмыш шектеулер мал шараушылығы дамыған аумақтарда қатаң қадағалануы тиіс. Қауіпті нәубетпен күрескеннен гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді екені баршаға аян. Сондай ақ дүниежүзілік сауда ұйымына кірген еліміз өндірген әр тауардың сапасы заң бекіткен талаптарға сай болуы абзал.

ШОЛПАН ҚАЙЫРМҰХАНОВА
ВЕТЕРИНАРЛЫҚ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ КОМИТЕТІНІҢ БҚО АУМАҚТЫҚ ИНСПЕКЦИЯСЫ БАСШЫСЫНЫҢ ОРЫНБАСАРЫ
Мәселен жануарлардың құжаттары дұрыс болмай, сондай-ақ, белгілі бір ауруларға қарсы екпе жасалмай территорияға кіргізілген жағдайлар болды. Ал бұл шектеулер арқылы біз қауіпті ауру ошағының алдын аламыз. Яғни жұқпалы аурулардың көбеймеуіне жағдай жасаймыз.

Шаруа қожалық иелерінің басын қосқан жиында бұдан бөлек мал шарушылығы үшін төленетін субсиядиялар мен өзге де саланың мәселері көтерілді.