Бұған дейін көлік жүргізушілері темір тұлпарларын тіркеу үшін миллиондап төлеу керек еді. Оның жартысы утилизация алымы, жартысы бастапқы жарна. Енді жаңа қаулы бойынша қомақты соманың орнына 12-мың теңге төлесеңіз жетеді. Анығырақ айтар болсақ, тіркеуге алу үшін 3-ақ құжат қажет. Ол – жеке басын куәландыратын құжат, төлемдер түбіртегі мен көлігін аударуға нотариус арқылы расталған техникалық төлқұжат.
ЛУИЗА ҚҰСАЙЫНОВА Орал қ. мамандандырылған ХҚК бөлімінің басшысы:

"Бұл ретте, бірнеше шектеу бар екенін атап өткім келеді. Мәселен, тіркеуге биылғы 1-ші ақпанға дейін ел аумағына әкелінген көліктер ғана алынады. Одан кейінгілер уақытша тіркеуге қойылмайды. Бұдан басқа, рулі сол жақтағы көліктер де тіркелетін болады. Ал мемлекеттік нөмірлер мен техпаспорттар тіркеу уақыты аяқталғанша немесе көлік толық тозғанша мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығында сақталмақ. Жаңа мемлекеттік нөмірді алғысы келетін жүргізушілерге кешкі 8-ге дейін қызмет көрсетеміз".

Демек, 1 ақпанға дейінгі кіргізілген көліктер осы жаздың үш айында сары нөмір тағып үлгеруі тиіс. Алайда машинаны өзгегі сыйлауға, я болмаса сатуға болмайды. Яғни, тұлпарыңыз тозып, шашылып қалғанша айдайсыз. БҚО-сында 1280 автокөлік Армения елінен әкелінген. Солардың тек 18-і ғана жаңа нөмір алыпты. ІІМ айтуынша, 1-ші маусымда басталған тіркеу жұмыстарының арқасында енді жол көлік оқиғасы кезінде орнын тастап кететін шетелдік көліктерді табу оңайға түседі дейді.
Не десекте, көлік жүргізушілерінің басым бөлігі бұл нөмірлеудің ғұмырлы болатына сенбейді. Өйткені олар үкімет қаулысындағы уақытша деген сөзге секеммен қарайды.

Соңғы апталарда шетелдік нөмірмен жүрген көліктерге қатысты дау-дамай қыза түсті. Орал қаласында Абай алаңына шыққан жүргізушілер үкіметтен шетелдік нөмірлі көліктерін қазақстандық тіркеуге тегін қоюды талап етті.Бүгін шетелдік нөмірлі көліктерін тізгіндегін 50-ге жуық көлік иесі Абай алаңына шығып уәждерін жеткізді. Жаңа тәртіптің енгізі­луіне автокөлік иелері неге қарсы? Мұны өздерінен сұрап көруді жөн сана­дық. Тұрғындардың пікі­рінше, барлық мәселе баға мен сапада бол­са керек. Олар барлық азаматтардың бір­дей Қазақстанда жинақталатын темір тұлпарды сатып алуға қалталары көтер­мейді, сол себепті жылжымалы мүлік­ті сырттан алуға тура келеді дейді.Мәселен жаңа тәртіп бойынша облыста 5 шетелдік автокөлік сары нөмір иеленіпті.Дәлірек айтқанда, Ішкі істер министрлігінің жаңа талабы әртүрлі пікірге арқау болды. Бұл тәртіпке сәйкес, Қазақстанға сырттан әкелінген темір тұлпарлар тіркелуі қажет. Бұлай болмаған жағдайда, тіркелмеген көлікті тізгіндеген азаматтарға айыппұл салынып, уақытша тұрақ аумағына қойылады. Жаңа ереже Армения, Ресей, Беларусь және Қырғызстаннан әкелінген көліктерге қатысты енгізілді.

Ішкі істер министрі Е.Тұрғымбаев шетелдік нөмірі бар автомобильдерді қолдануға тыйым салу туралы жоспарларымен бөлісті. Былай дейді: Нақтырақ тоқталсақ, Армения, Қырғызстан, Ресейде тіркелген көліктерге байланысты шағым көп, елімізде тіркелмегесін, олардың иелеріне қатысты шара қолдану мүмкін емес, ал олар адам тасып, жүк тасып кәсіпкерлік қызметпен айналысады. Біз оларға шектеу қойып, уақытша тіркеуге тұруды міндеттеуді ұсынып отырмыз. Сөйтіп Қазақстан азаматтарына ондай көліктермен жолаушы, жүк тасуға тыйым салуды ұсынады. Бұл тыйымдарды енгізу үшін заңға дейін өзгеріс енгізілуі керек. Аталған мәселені біз былтыр жылдың соңында көтергенбіз. Мәселе оңай емес. Жолаушы да, жүк те тасымайтын, жеке шаруасына, тіршілігіне қолдану үшін алғандар бар. Олар Армения, Ресей, Қырғызстаннан көлікті әлдеқайда, тіпті екі есе арзанға алған. Ал Қазақстанда тіркетіп, мемлекеттік нөмір алуға екінің бірінің жағдайы жетпейді. Өйткені салық мөлшері көліктің жылы мен қозғалтқышының көлеміне байланысты құбылады. Қозғалтқыштың әр текше сантиметріне көлік иесі 3 еуро баж салығын төлейді. Мысалы, қозғалтқыш көлемі 2 300 текше сантиметр десек, осыны 3 еуроға көбейтеміз. Шыққан 6 900 еуроны өзіміздің ақшаға айналдырсақ, салықтың өзі 3 миллион теңгеге жуық.Ресейдің бес бірдей облысымен шектесетін Оралда да шетелдік көлік өріп жүр. Себебі жаңа айтқанымдай: бағасы арзан, сапасы да көңілден шығады. Былтыр полицейлер шекара асқан 2 мыңдай көлікті тізімдеген екен. Содан бері Ресей ғана емес, Қап тауының ар жағынан келген мәшинелер еселеп көбейген. Сондықтан келімсек көліктердің есебін алу қажеттігі туындапты.

Армениядан жеткізілген көліктер күн өткен сайын елімізде көбейіп келеді. Сарапшылардың айтуынша, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше елдер арасында көлік сатып алу оңай болғанымен, кейін ол біраз әуреге түсіруі мүмкін.

Қазір түрлі сайттарда Армениядан жеткізілген 400-ге жуық көлік сатылымға қойылған. Мамандардың сөзіне қарағанда, шетелдік көлікті қайта сата алмайсыз, техникалық бақылаудан да өткізу қиынға түседі. Айтуларынша, көлікті сатып алушылар негізінен, Маңғыстау және Атырау мен Батыс Қазақстан облыстарында көп көрінеді,

Армения 2014 жылғы 29 мамырда «Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа Армения Республикасының қосылуы туралы» келісім жасап, Кедендік одаққа кірді. Келісімде Армения Республикасынан әкелінген және кедендік тазартылған автокөліктер құнының 10% мөлшеріндегі 2014 жылғы 10 қазаннан бастап 2020 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданыстағы жеңілдік мөлшерлемесі қарастырылған. Жеңілдік мөлшерлемесімен кедендік тазартылған бұл көліктерді қазір Армениядан басқа елдердің азаматтары қол жетімді бағамен сатып алуда.Тұрғындардың айтуынша бұл өте қолайлы екен.

Әрі қарай мыналар айқындалады. Армениядан әкелінген автокөліктерді тіркеген кезде, «армяндық» жеңілдік баж салығы мен қазақстандық төлемдер арасындағы айырманы төлеу қарастырылған. ҚР-да қолданылатын кеден төлемдері мен Арменияда 2014 жылғы 1 қазанға дейін әкелінген және кедендік тазартылған автомобильдерге Армения үшін қолданылатын жеңілдік мөлшерлемесі арасындағы айырманы төлеп қажет емес. Бұл туралы шарттың сол 30-тармағында айтылған.

Бүгінгі таңда тәртіп сақшыларының басты мәселесіне айналып отырған жәйт аталмыш шетелдік көліктерінің қатысуымен орын алып отырған жол көлік оқиғалары. Жыл басынан бері орын алған жол көлік оқиғаларының нәтижесінде 200 ге жуық көлік иелері орынынан бой тасаласа, іздестірудің нәтижесінде 80- і табылған.

"Армениядан әкелінген көлікті біраз айдауыңыз мүмкін. Бірақ бірнеше жайтты ескеру қажет. Еліміздегі тәртіп сақшылары көлікті тексергенде техникалық бақылауды талап етері сөзсіз. Ал сіз оны жыл сайын қайдан өтесіз? Ол жаққа барып-келудің өзі оңай емес. Екінші мәселе, ол көлікті мұнда сата алмайсыз. Ресейден келетін көліктер секілді сенімхат арқылы сатуға болады. Бірақ көлік алғашқы иесіне тиесілі болып қала береді. Сол себепті заңгерлер бүгінгі пайда ертеңгі шығын болуы мүмкін екенін айтады.